Modele AI według roku: kto co wydał

Kalendarz premier modeli AI

Ten wykres układa wydania modeli na jednej osi czasu. Lata biegną od góry, od nowszych do starszych, a w obrębie roku premiery są pogrupowane według miesięcy. Każdy wiersz to jeden model: dostawca, kraj, w którym firma ma siedzibę, otwarte lub zamknięte wagi, typ i okno kontekstu. Przy modelach otwartych widać też liczbę parametrów, a w przypadku modelu z mieszanką ekspertów (MoE) druga liczba oznacza część aktywną, czyli parametry, które faktycznie pracują przy każdym tokenie.

Na osi trafiają modele laboratoriów AI, które mają ocenę w naszych rankingach albo opublikowały wagi na Hugging Face. Pośredników, routery i amatorskie dostrojenia pomijamy, żeby lista pokazywała, kto naprawdę zbudował dany model.

Jak czytać oznaczenia

• „Otwarte wagi” (open weights) – pliki modelu można pobrać i uruchomić na własnym komputerze; który otwarty model pasuje do twojego sprzętu pokazuje, czego to wymaga.
• „Zamknięty” – z modelu można korzystać tylko przez aplikację lub API dostawcy.
• LLM to model językowy do tekstu, „Wizja (VLM)” czyta także obrazy, a „Rozumowanie” oznacza model, który przed odpowiedzią rozkłada problem na kroki. Odpowiedź przychodzi wolniej i kosztuje więcej, ale w matematyce, kodzie i planowaniu wypada mocniej. Generatory obrazu, wideo i dźwięku mają własne oznaczenia.

Dostawcy modeli zamkniętych nie podają liczby parametrów, dlatego to pole zostaje u nich puste, zamiast wypełniać je zgadywaniem.

Kto prowadzi w danym roku – patrząc z dzisiaj

Nad każdym rokiem znajduje się pasek z modelami z tego roku, które dziś prowadzą w tekście, programowaniu, tworzeniu stron, agentach, obrazie i wideo. To spojrzenie z dzisiejszego punktu widzenia, a nie odtworzenie ówczesnych rankingów: model wydany wiosną mógł zostać wyprzedzony już jesienią, a pasek pokazuje, jak jego pokolenie radzi sobie teraz w rankingach według ocen LMArena.

Filtry i edycje roczne

Widok można zawęzić do dostawcy, kraju, otwartych wag i typu albo wyszukać model po nazwie. Każdy rok ma też własną stronę – edycję roczną, do której da się linkować bezpośrednio.

Źródła i zastrzeżenia

Daty wydania i kontekst pochodzą z katalogów modeli models.dev i LiteLLM, parametry i licencje – z Hugging Face, a kraje dostawców prowadzimy sami. Data to dzień, w którym model pojawił się w katalogach, i może się o kilka dni różnić od zapowiedzi. Modeli, dla których źródła podają tylko rok, nie pokazujemy. Kraj oznacza siedzibę firmy, a nie lokalizację centrów danych czy użytkowników.