Yıllara göre yapay zekâ modelleri: kim neyi yayımladı

Bu zaman çizelgesi neyi gösteriyor?

«Yıllara göre yapay zekâ modelleri: kim neyi yayımladı» infografiği model sürümlerini zamana göre dizer. Yıllar içinde bulunduğumuz yıldan geriye doğru ilerler, her yılın içinde de sürümler aylara göre gruplanır. Her satır bir modeldir: geliştiricisi ve şirket merkezinin bulunduğu ülke, ağırlıklarının açık ya da kapalı olması, türü ve bağlam penceresi. Açık modellerde parametre sayısı da eklenir.

Çizelgeye, sıralama tablolarımızda puanı olan ya da ağırlıklarını Hugging Face'te yayımlamış yapay zekâ laboratuvarlarının modelleri girer. Yeniden satıcılar, yönlendiriciler ve topluluğun ince ayarlı sürümleri dışarıda kalır; böylece bir modeli gerçekte kimin geliştirdiği net görünür.

Satırdaki etiketler ne anlama geliyor?

• «Açık ağırlık» (open weights): model dosyalarını indirip kendi bilgisayarınızda çalıştırabilirsiniz. Bunun için ne kadar bellek gerektiğini hangi açık model donanımınıza sığar infografiği gösterir.
• «Kapalı»: modele yalnızca geliştiricinin uygulaması ya da API'si üzerinden erişilir.
• LLM metin modelidir; «Görsel (VLM)» resimleri de anlar; «Muhakeme» ise yanıt vermeden önce görevi adım adım çözen modeldir. Böyle bir model daha yavaş ve yanıt başına daha pahalıdır, ama matematikte, kodda ve planlamada daha güçlüdür.
• Parametre sayısı yalnızca açık modellerde görünür, çünkü kapalı geliştiriciler bunu yayımlamaz. Uzmanlar karışımı (MoE) mimarisindeki bir modelde ikinci sayı, her token'da çalışan etkin parametreleri gösterir.

Her yılın üstündeki şerit neyi anlatıyor?

Her yılın üstünde, o yıl çıkan ve bugün metin, kodlama, web geliştirme, ajan, görsel ve video tablolarında önde olan modellerin şeridi vardır. Bu, o günkü sıralama değil, bugünden bir bakıştır: ilkbaharda çıkan bir model birinciliği sonbaharda kaybetmiş olabilir; şerit, onun kuşağının sıralama tablolarında şu an nerede durduğunu gösterir.

Çizelgede nasıl gezinirim?

Listeyi geliştiriciye, ülkeye, açık ağırlığa ve türe göre süzebilir ya da modeli arama kutusuyla bulabilirsiniz. Her yıl kendi sayfasında da açılır; bu yıllık sürümlere kalıcı bağlantı verebilirsiniz. İki modeli yan yana koymak isterseniz model karşılaştırmasını kullanın.

Tarihler nereden geliyor ve nelere dikkat etmeli?

Çıkış tarihleri ve bağlam penceresi models.dev ile LiteLLM kataloglarından, parametreler ve lisanslar Hugging Face'ten, şeritteki puanlar LMArena'dan gelir; geliştiricilerin ülkesini fedi.software ekler. Tarih, modelin kataloglarda göründüğü gündür ve duyurudan birkaç gün sapabilir. Kaynakların yalnızca çıkış yılını verdiği modeller gösterilmez. Ülke, şirket merkezinin bulunduğu yerdir; veri merkezlerinin ya da kullanıcıların ülkesi değildir.